Daha önceki yazımızda kalsiyum alüminat çimentoların yüksek performansının yapı kimyasalları uygulamalarında nasıl kullanıldığı ile ilgili bilgiler vermiştir. Bu yazımızda ise günümüzde uygulamaları hızla artan beton yolların kalsiyum alüminat çimentoları ile nasıl yapılabildiği, uygulama avantajlarını ve dikkat edilmesi gerekenleri sizin için derledik.
Kalsiyum Alüminat Çimentosu ile Beton Yol Yapımı Nasıl Olur?
Kalsiyum alüminat çimentosunun yüksek erken dayanımı ve hızlı priz alması avantajlarının yanında bir diğer yüksek performansı da, aşınmaya dayanımına gösterdiği dirençtir. CAC betonları, endüstriyel araçlardan aşırı yıpranan ve hafif asitlerin dökülmesine neden olan durumlarda kullanılmasına imkân tanır. Birçok durumda dökümhaneler veya kriyojenik tesisler gibi termal şoka karşı direnç de önemlidir.
Çimsa Mersin kalsiyum alüminat çimentosu üretim tesisinde yaklaşık 100 m2 lik bir alanda kalsiyum aluminat çimentosu esaslı tamirat betonu (Şekil 5) uygulaması gerçekleştirilmiştir. Söz konusu uygulamada amaç 4 saatte 30 MPa değerine ulaşarak, fabrika ve şehir içi yollar gibi hızlı beton dökümü gereken projelerde erken dayanım talebine cevap vermektir.
Çalışma kapsamında 3 farklı beton tasarımı hazırlanmıştır ve detaylı reçete tasarımı Tablo 1 ve Tablo 2’ de gösterilmektedir.
Deneme 1 tasarımında katkı olarak metreküpte 120 gram priz geciktirici katkı ve 520 gram akışkanlaştırıcı katkı kullanılmıştır. Deneme 2’de katkıya ek olarak metreküpte 600 gram polipropilen lif kullanılmıştır. İlk karışımda priz süresi daha uzun olsa da katkı maddeleri nedeniyle erken basınç dayanımı kaybı izlenmiştir. Bu nedenle, çatlama riski durumu için ikinci beton karışımına lif eklemesi yapılmıştır.
Deneme 3 beton karışımında, erken dayanım kazancını arttırmak için reçeteden katkılar çıkarılmıştır. Bu çalışmada ise hızlı sertleşme gözlenmiştir ve işlenebilirlik süresi beklenenden daha kısadır. Beton mikserinde yaşanabilecek olumsuzlukların önüne geçmek için betona lif ve su döküm anında verilmiştir.
Kalsiyum Alüminat Çimentosu ile Beton Yol Yapımı: Deney Sonucu
Sonuç olarak, yapılan karışımlarda görüldüğü gibi, katkıların alüminat çimentolu karışımlarda priz süresini ötelemesinden dolayı işlenebilirliğin artırdığı gözlenir. Bu nedenle, işlenebilirlik gerektiren ilk dayanım beklentisinin olmadığı alanlarda kullanılmasında bir sakınca yoktur. Ayrıca erken dayanım beklentisi olan betonlarda ürünün katkısız saf halinde kullanılması gerekir. Erken mukavemet beklentisi olan uygulamlarda işlenebilirlik daha düşüktür. Tüm betonlarda olduğu gibi, alüminat çimentosuyla yapılan beton denemelerinde de en önemli konulardan biri olan kürleme erken dayanım özelliği arttıkça ön plana çıkar. Erken saatlerde kürleme işleminin de mutlaka başlatılması gerekir.
Örnek Reçeteler:
Not: Yukarıda verilen basınç dayanım değerleri 15*15 cm küp dayanım değerleridir.
Kalsiyum Alüminat Çimento ile Yol Yapımının Avantajları Nelerdir?
Geçtiğimiz yıllarda, tamirat betonlarında erken dayanımın gerekliliği kanıtlandı. Bu özel betonların ilk örneği İzmir bölgesinde yüksek ısıya maruz kalan bir alanda başarıyla uygulandı. Ayrıca Çimsa tarafından yüksek dayanım ve hızlı kullanıma alınması talep edilen liman, havaalanı gibi beton yol uygulamalarında başarı ile kullanıma alındı. önümüzdeki dönemlerde imalat hızının ve performans gereklerinin artması ile kalsiyum alüminat çimentolarının hazır beton sektöründe kullanımlarının yaygınlaşacağı bekleniyor.
Sık Sorulan Sorular
Kalsiyum alüminat çimentosu beton yol yapımında hangi özellikleriyle öne çıkar?
Kalsiyum alüminat çimentosu yüksek erken dayanım ve hızlı priz alma avantajlarının yanında aşınmaya karşı direnç gösterir. CAC betonları, endüstriyel araçlardan aşırı yıpranan ve hafif asitlerin dökülmesine neden olan durumlarda kullanılabilir. Dökümhaneler veya kriyojenik tesisler gibi termal şoka karşı direncin önem taşıdığı alanlarda da tercih edilir.
Çimsa’nın beton yol uygulaması hangi hedefle yapılmıştır?
Çimsa Mersin kalsiyum alüminat çimentosu üretim tesisinde yaklaşık 100 m2’lik bir alanda kalsiyum alüminat çimentosu esaslı tamirat betonu uygulaması gerçekleştirilmiştir. Uygulamanın amacı 4 saatte 30 MPa değerine ulaşarak fabrika ve şehir içi yollar gibi hızlı beton dökümü gereken projelerde erken dayanım talebine cevap vermektir.
Deneme karışımlarında hangi katkılar kullanılmıştır?
Deneme 1 tasarımında metreküpte 120 gram priz geciktirici katkı ve 520 gram akışkanlaştırıcı katkı kullanılmıştır. Deneme 2’de bunlara ek olarak metreküpte 600 gram polipropilen lif eklenmiştir. İlk karışımda priz süresi daha uzun olsa da katkı maddeleri nedeniyle erken basınç dayanımı kaybı izlendiği için çatlama riskine karşı ikinci karışıma lif eklenmiştir.
CAC beton karışımlarında katkı kullanımı sonucu nasıl etkiler?
Katkılar alüminat çimentolu karışımlarda priz süresini ötelediği için işlenebilirliği artırır. İşlenebilirlik gerektiren ve ilk dayanım beklentisi olmayan alanlarda katkı kullanımında sakınca yoktur. Erken dayanım beklentisi olan betonlarda ise ürünün katkısız saf halinde kullanılması gerekir; bu durumda işlenebilirlik daha düşüktür.
CAC ile yapılan beton yollarda kürleme neden önem taşır?
Tüm betonlarda olduğu gibi alüminat çimentosuyla yapılan beton denemelerinde de kürleme en önemli konulardan biridir ve erken dayanım özelliği arttıkça daha fazla öne çıkar. Erken saatlerde kürleme işleminin mutlaka başlatılması gerekir. Deneme 3’te katkılar reçeteden çıkarıldığında hızlı sertleşme gözlenmiş, işlenebilirlik süresi beklenenden kısa kalmıştır.
Kullanılan Kaynaklar
Sibel Kurt Sönmez
Pazarlama Yöneticisi, Çimsa
Beyaz çimento ve kalsiyum alüminat çimentoları (CAC) çözümlerinin global pazarlardaki gelişimi ve konumlandırılması üzerine çalışmaktadır. Çimsa Blog'da özel çimentolar, ileri yapı malzemeleri ve yenilikçi yapı çözümleri üzerine teknik ve sektörel içerikler kaleme almaktadır.
LinkedIn Profili
