taze-beton-nedir

Okuma Süresi 2dk 15sn.

Paylaş:

Taze Beton Yerleştirilmesi Nasıl Yapılır?

Taze beton, sıkıştırılmadan kalıba yerleştirildiğinde, iyi kalitede olsa bile, sertleştikten sonra boşluklu bir yapıya sahip olur. Bu durum betonun dayanımını negatif yönde etkiler. Böylelikle beton, fiziksel ve kimyasal etkilere karsı dayanıksız olur. Ayrıca çelik donatı ve beton arasında yeterli aderans sağlanamaz. Bu nedenle istenilen kalitede ve dayanıklılıkta beton elde edebilmek için beton dökümüne ve yerleştirme sürecine özen göstermek gerekir.

Betonun kalıp içerisine boşluksuz bir biçimde yerleştirilmesi amacıyla beton dökümü sırasında kullanılan ve titreşim yayan cihazlara ‘beton vibratörü’ denir. Hava kabarcıklarını ortadan kaldıran vibratörlerin farklı çeşitleri bulunur. Beton vibrasyon uygulamalarını kalıp titreşimi, yüzey titreşimi ve iç titreşim olmak üzere kategorilere ayırmak mümkündür.

Taze Betonun Kalıba Yerleştirilmesinde Kullanılan Yöntemler Nelerdir?

1. Tokmaklama ve şişleme: Bu yöntemin uygulanması zor ve yetersiz olduğu için günümüz beton teknolojisinde kullanılması önerilmez.

2. Vibratör kullanma: Taze betonu yerleştirmede en yaygın ve pratik olan yöntem vibrasyondur. Dalıcı, kalıp ve yüzey vibratörleri olmak üzere üç vibratör türünden söz edilebilir. Farklı vibratörler aşağıda sıralanmıştır:

Dalıcı vibratörler, kesitlerin elverişli olduğu yerlerde kullanılır.

Kalıp vibratörleri, genellikle önyapımlı (prefabrik/prekast) beton elemanlarının sıkıştırılmasında kullanılır. Bu tür vibratörler, yerinde dökülen fakat kalıp şekli veya donatı aralığı bakımından dalıcı vibratörlerin uygulanması çok zor olan betonların veya ince kesitli betonların sıkıştırılmasında da çok yararlı olur.

Yüzey vibratörleri ise döşeme, yol ve havaalanı gibi satıh betonlarının yerleştirilmesinde kullanılır. Derinliğin fazla olması durumunda dalıcı vibratörlerden de yararlanılır.

Dalıcı Vibratörlerin Kullanılmasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

  • Dalıcı vibratörlerin çapı, kullanma kolaylığı, frekansı ve etki yarıçapına bağlı olarak seçilir.
  • Perde ve kolon gibi düşey yük taşıyıcı elemanlarda, taze beton, dalıcı vibratör şişesinin boyuna bağlı olarak, 30-50 cm’lik tabakalar halinde yerleştirilebilir.
  • Yerleştirme sırasında büyük yığınların veya eğimli tabakaların oluşmasından kaçınılmalıdır.
  • Vibratör betona düşey yönde daldırılır ve yavaş yavaş yukarı çekilir. Vibrasyon esnasında vibratörün her defasında bir önceki tabakaya 10 cm kadar girmesi tabakaların kaynaşmasını sağlar.
  • Vibrasyon uygulamasına, beton yığının tepesinden başlanmamalıdır. Şekil 1’de görüldüğü gibi yığına kenardan başlanarak yerleştirilmelidir.

taze-beton-nasil-dokulur

Şekil 1. Dalıcı Vibratör Uygulaması

Kalıp Vibratörlerin Uygulaması Nasıl Yapılır?

Kalıp vibratörler boş beton kalıbının dış yüzeyine birkaç noktadan sıkıca bağlı duruma getirilebilen ve kalıbın içerisine taze beton yerleştirildikten sonra çalıştırılarak kalıbı titreştiren vibratörlerdir. Vibratörlerin çalıştırılmasıyla beton kalıbına aktarılan titreşimin etkisiyle, kalıp içerisindeki taze betona da titreşim uygulanmış olur.

Kalıp vibratörleri, dalıcı vibratörlere oranla, betonun sıkıştırılması işleminde daha çok enerji harcarlar. Bu vibratörlerin kullanılacağı kalıpların sağlam ve su sızdırmayan türden kalıplar olmaları gerekir.

Kalıp vibratörleri kalıp yüzeyine 1-3m aralıkla bağlanır. Vibratörlerin bağlandığı noktalar arasındaki uzaklık istenilen düzeyde sıkıştırılma sağlayamıyorsa, bu uzaklık uygun tarzda tekrar ayarlanmalıdır. Kalıp vibratörleri, kalıba bağlanmış oldukları bölgeye denk düşen beton yüzeyinden 40-45 cm içeriye kadar etkili olurlar. Kalıp vibratörü kullanılırken, donatı aralığı müsait ise, ayrıca dalıcı vibratör de kullanılabilir.

Yüzey Vibratörlerin Uygulaması Nasıl Yapılır?

Yüzey vibratörleri, yerine yerleştirilmiş olan betonun yüzeyini titreştirmek amacıyla kullanılan vibratörlerdir. Genel olarak yüzey vibratörleri, derinliği 25 cm’den fazla olmayan döşemelerde, yol betonlarında veya benzeri uygulamalarda, özellikle kuru-plastik veya kuru kıvamdaki betonların sıkıştırılmasında kullanılır. Derinliği nispeten fazla olan kalıplara yerleştirilen betonlarda iç kısımlar bazen dalıcı vibratörle sıkıştırılır ve üst kısma yüzey vibratörü uygulanır.

taze-beton-nasil-yerlestirilir

Resim 1. Yüzey Vibrasyon Uygulaması

Beton kullanıcısı TS 1247 (Normal Hava Koşullarında Beton Yapım, Döküm ve Bakım Kuralları) ve TS 1248 (Anormal Hava Koşullarında Beton Yapım, Döküm ve Bakım Kuralları)’e göre şantiyede beton bakımını yapmalıdır. Zira yapılan araştırmalarda bakımı yapılmamış betonların veya iyi sıkıştırılmamış betonların dayanımlarının düşük olduğu ve çevre etkilerine dayanıksız olduğu gözlemlenmiştir. Betonun öngörülen dayanımı ve dayanıklılığı kazanması için doğru olarak siparişi ve tesliminin yanında, doğru bir şekilde yerleştirilmesi ve bakımının yapılması gerekir.

Kullanılan Kaynaklar:

Hazır Beton Bölümünden Seçtiklerimiz

Beton Dayanıklılık Sorun ve Çözümleri: Betonda Çiçeklenme Nedir?

Betonda çiçeklenme nedir? Nasıl oluşur? Etki eden faktörler nelerdir? Nasıl önlenir?

Beton Dayanıklılık Sorun ve Çözümleri: Alkali Silika Reaksiyonu Nedir?

Alkali silika reaksiyonu nedir, nasıl meydana gelir? Beton dayanıklılığını nasıl etkiler? Nasıl önlenir? Alkali Silika Reaksiyon...